Đà Nẵng – Dấu ấn thành phố “5 không – 3 có và 4 an” là gì?

//Đà Nẵng – Dấu ấn thành phố “5 không – 3 có và 4 an” là gì?

Điều gì khiến Đà Nẵng trở thành thành phố đáng sống nhất Việt Nam?
Đà Nẵng là thành phố trẻ, năng động, đang phát triển bứt phá về mọi mặt. Với người dân, Đà Nẵng khẳng định uy tín và hình ảnh của thành phố bằng các chương trình chăm lo chất lượng cuộc sống của người dân với khẩu hiệu có tính định hướng là “Thành phố năm không” và “Thành phố ba có”. Để tạo dựng uy tín đạt mục tiêu trên chính quyền và nhân dân địa phương đã nhiều năm liền chung sức đồng lòng vượt qua nhiều khó khăn, thử thách góp sức xây dựng diện mạo của thành phố đổi thay từng ngày…

Về quan điểm phát triển đô thị trong bối cảnh hiện nay đã có sự thay đổi, một đô thị hiện đại và phát triển bền vững cần đảm bảo những yếu tố tạo ra sự tăng trưởng kinh tế bằng cách tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho mọi người; cơ sở hạ tầng phát triển đồng bộ; dịch vụ đô thị đầy đủ, phục vụ cho mọi người dân; chất lượng cuộc sống tốt, phát triển đa dạng không gian công cộng, nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng; công bằng và hoà nhập xã hội, đảm bảo phân phối lợi ích công bằng cho mọi người dân; đề cao việc giữ gìn và bảo vệ môi trường, đảm bảo phát triển bền vững. Ngoài ra, việc phát triển đô thị cần gắn với đặc trưng xã hội của địa phương khi thành phố đã và đang triển khai các chính sách và chương trình xã hội có tính đặc thù như Chương trình xây dựng “thành phố 5 không, 3 có”, “thành phố 4 an”.

Đột phá từ những chương trình

Trong bài nói chuyện với hơn 4.000 cán bộ TP, đồng chí Nguyễn Bá Thanh nói: “Dư luận cả nước hay nhắc đến Đà Nẵng, bởi TP này có khát vọng chứ không phải tham vọng”. Chính khát vọng đã thúc đẩy con người nơi đây luôn đi tìm giá trị mới của cuộc sống. Nói đến Đà Nẵng, mọi người đều nghĩ ngay đến đồng chí Nguyễn Bá Thanh và ngược lại. Dấu ấn của đồng chí gắn liền với những chương trình, quyết sách mang tính đột phá từ những ngày đầu chia tách từ tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng (cũ, 1997).

Đồng chí Nguyễn Bá Thanh (bên phải) trong một lần tiếp xúc với người thường xuyên bạo hành gia đình.

Du khách xa gần đến Đà Nẵng đều rất ngưỡng mộ những gì Đà Nẵng đạt được qua phong trào “Thành phố 5 không”, gồm không có người đói, không có người mù chữ, không có người lang thang xin ăn, không có người nghiện ma túy trong cộng đồng và không có cướp của giết người. Sau đó tiếp đến là phong trào “Thành phố 3 có” với những giá trị tốt đẹp cho cuộc sống của mỗi người dân là “có văn hóa văn minh đô thị, có nhà ở và có việc làm”.

Khi đến Đà Nẵng, du khách rất ngạc nhiên khi các “bác tài” xe thồ, xe xích lô, taxi luôn nhiệt tình ca ngợi quê hương của mình. Đơn giản là họ yêu quê hương từ những giá trị thật mà thành phố đã và đang hướng đến. Hoặc với hình ảnh lộng lẫy của lễ hội pháo hoa hàng năm. Hình ảnh sang trọng đó cũng là dấu hiệu của sự phát triển kinh tế vượt bậc của Đà Nẵng.

Những người bạn của tôi từ TPHCM hay Hà Nội mỗi khi có dịp đến Đà Nẵng đều xuýt xoa: “Ước gì TP tôi cũng được như thế này. Không kẹt xe. Không xin ăn. Không khí trong lành, yên bình và đặc biệt là an ninh trật tự hết sức đảm bảo”. Nói vậy thôi, chứ cũng tùy điều kiện mỗi địa phương. “Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh”. Đà Nẵng cũng nhờ vào lợi thế là TP trẻ, đi sau nên học hỏi được nhiều kinh nghiệm trong phát triển kinh tế – xã hội của mình.

“Thành phố đáng sống”

Trong Nghị quyết Đại hội lần thứ XX (nhiệm kỳ 2010-2015) của Đảng bộ TP Đà Nẵng, đã xuất hiện một cụm từ mang đậm chất nhân văn: “Phấn đấu đến năm 2020…, Đà Nẵng trở thành một trong những TP hài hòa, thân thiện, an bình; một TP hấp dẫn và đáng sống”. Đây là mục tiêu cụ thể mà Đảng bộ và chính quyền Đà Nẵng đặt ra với mong muốn tạo điều kiện cho mọi người dân được hưởng thụ những giá trị vật chất và tinh thần tốt hơn trong điều kiện hiện nay, Đà Nẵng luôn tìm tòi và đưa ra những ý tưởng mới cho việc thực hiện các chính sách sáng tạo, năng động. Nhiều chủ trương, chính sách trong phát triển kinh tế đã khuyến khích các doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư ngày càng nhiều vào TP, với những dự án ngày càng theo hướng thân thiện với môi trường, có giá trị gia tăng cao…

Những việc làm cụ thể ấy, thể hiện rất rõ qua chủ trương ở tất cả các bệnh viện lớn nhỏ trong TP, người ra vào đều được giữ xe miễn phí. Ngân sách TP sẽ chi trả khoản này. Với 2.000 đồng/lượt gửi xe máy miễn phí thì có gì phải nói, nhưng với người nghèo thì khác, có người nhà nằm viện ngày ra vào hàng chục lượt, 1 tháng tiền gửi xe cũng là một khoản không nhỏ. Với người nghèo bị suy thận, hàng tuần đôi ba lượt phải vào bệnh viện chạy thận nhân tạo, họ lấy tiền đâu mà chữa bệnh.

Cảm thông khó khăn đó của người dân, từ tháng 6-2011, TP đã cấp ngân sách cho Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng mua 10 máy chạy thận, và người nghèo sẽ được chữa trị miễn phí 100%. Có ai đếm được niềm vui của người bệnh được cứu tính mạng từ một chính sách xã hội nhân bản như thế. Một việc khác cũng chưa từng có tiền lệ, đó là xây dựng bệnh viện chữa bệnh ung thư và bệnh viện dành cho phụ nữ.

Với bờ biển đẹp ở Đà Nẵng, nơi giá trị bất động sản du lịch là kênh đầu tư hấp dẫn cả nước, bên cạnh khách sạn 4-5 sao, những biệt thự san sát là các bãi tắm công cộng đầu tư đẹp, có giá trọn gói giữ xe, tắm nước ngọt được tính 3.000 đồng/xe máy, không tính theo đầu người. Đó chắc chắn là cái giá rẻ nhất thế giới ở các bãi tắm đẹp. Bãi tắm công ở đây có vị trí thuận lợi giao thông với trung tâm TP, có công viên, bãi cát đẹp được vệ sinh theo chuẩn quốc tế và có phục vụ âm nhạc. Còn vô vàn những ví dụ đang làm thay đổi tốt đẹp cuộc sống nơi này.

Đà Nẵng luôn tạo ra tranh cãi. Như sự tranh luận giữa các nhà hành pháp và tư pháp về chuyện Đà Nẵng cấm người lang thang xin ăn, đến chuyện không nhận người có bằng đại học tại chức vào làm việc trong bộ máy hành chính công. Rồi trong thời gian gần đây, cả nước lại rộ lên soi xét việc chính quyền TP này từ chối người nhập cư không có việc làm ổn định, có tiền án tiền sự…

Để rồi trước Quốc hội, hay tại những kỳ họp HĐND TP, đồng chí Nguyễn Bá Thanh vẫn khẳng định: “Đà Nẵng không cấm. Những ai yêu thích Đà Nẵng thì hãy về những quận, huyện vùng ven. Sao nhất thiết phải là những quận trung tâm để rồi vài ba năm nữa chen chúc nhau trên đường đi, trong bệnh viện, trường học…”.

Dư luận cả nước lại một lần nữa “phát hoảng” bởi tại buổi nói chuyện với 200 cán bộ cảnh sát giao thông để cùng tìm ra giải pháp làm trong sạch đội ngũ này, đồng chí Nguyễn Bá Thanh “đánh bài ngửa”: TP sẽ cấp thêm cho mỗi cảnh sát giao thông gác đường mỗi tháng 5 triệu đồng phụ cấp. Đổi lại, các đồng chí phải ký cam kết không nhận hối lộ, ai vi phạm sẽ cho về vườn!

Thật thiếu sót nếu không nhắc đến chủ trương đổi nón bảo hiểm kém chất lượng cho người dân bằng việc bán nón bảo hiểm đạt chất lượng chỉ có 100.000 đồng. Rồi đến chính sách cảm hóa thanh thiếu niên hư hỏng, chậm tiến; hỗ trợ cho những đối tượng từng có tiền án tiền sự có điều kiện chí thú làm ăn, không phải quay lại con đường tội lỗi…

Sau 5 năm thực hiện thành công “điều không tưởng” 5 không: Không hộ đói; Không mù chữ; Không lang thang xin ăn; Không ma tuý; Không giết người cướp của, Đà Nẵng tiếp tục hướng tới mục tiêu mới: “3 có”

Còn nhớ những năm trước, khi Đà Nẵng bắt tay vào thực hiện chương trình này, Thủ tướng Phan Văn Khải trong một chuyến làm việc tại Đà Nẵng, nghe lãnh đạo thành phố báo cáo, đã cười, đại ý: Rất hay, nhưng mà khó đấy, không phải nơi nào cũng làm được mong các đồng chí thành công.

Đến nay, sau những năm quyết tâm thực hiện, Đà Nẵng đã cơ bản hoàn thành các mục tiêu “5 không”, được toàn quốc ghi nhận. Bây giờ Đà Nẵng lại bắt tay vào thực hiện chương trình “3 có”: Có nhà ở; Có việc làm và Có lối sống văn minh đô thị. Lộ trình từ nay đến 2010 cơ bản hoàn thành.

Cả một câu chuyện dài, bởi “3 có” hay “5 không” xét cho cùng đều đụng đến muôn mặt đời sống của người dân. Tại cuộc đối thoại, vấn đề “3 có” lại hấp dẫn hơn “5 không”, bởi nó bao hàm 2 chuyện quá thiết thực, là việc làm và chỗ ở.

Rất nhiều câu hỏi của nhà báo cũng như người dân băn khoăn về sự mơ hồ trong 2 khái niệm này. Phó Chủ tịch thành phố – ông Trần Văn Minh cho biết: “Kỳ họp HĐND thành phố vào cuối tháng 7 tới UBND sẽ trình ra đề án “3 có” để bàn kỹ về từng mục tiêu và sẽ có Nghị quyết. Tuy nhiên mục tiêu sơ bộ, đó là : Bình quân hàng năm giải quyết 30-32 nghìn lao động; trên 9.000 căn hộ để giải quyết cho những người thiếu chỗ ở; Xây dựng thiết chế nếp sống văn minh …”

Còn nên hiểu thế nào là có việc làm, Bí thư Thành ủy kiêm Chủ tịch HĐND Nguyễn Bá Thanh dẫn chứng luôn:

“Giờ này (9 giờ sáng – PV), các vị ra các quán cà phê thấy người ta ngồi rất đông. Không phải tất cả đều thất nghiệp đâu, nhiều người có việc nhưng không chịu làm, mà chỉ muốn những việc làm nhẹ nhàng hơn, thu nhập cao hơn chẳng hạn, trong khi trình độ tay nghề của họ chưa đáp ứng được.

Nhà nước làm sao lo tất tật đến từng người một?… Thành phố chỉ tạo ra hành lang pháp lý, tạo ra môi trường đầu tư thông thoáng để các DN đầu tư vào làm ăn, giúp người dân có cơ hội tìm việc làm.

Ví dụ như mới đây 3 tháng, một công ty của Nhật Bản đầu tư 40 triệu đô-la xây dựng một nhà máy sản xuất mô tơ vào KCN Hoà Khánh, sẽ thu hút 5.300 công nhân, năm 2006 sẽ có sản phẩm xuất khẩu 100% ra nước ngoài.

Đấy là thành phố đã tạo môi trường, tổ chức đào tạo nghề, còn muốn có việc làm tốt lương cao thì phải tự học hỏi rèn luyện phấn đấu”.

Thành phố Đà Nẵng những năm qua có tới 65.000 hộ gia đình phải di dời, để lại một lực lượng lao động đang còn sức khoẻ nhưng không có việc làm rất lớn.

Đây hiện đang là nỗi bức xúc của đông đảo người dân Đà Nẵng, và tại cuộc đối thoại thể hiện qua nhiều câu hỏi của người dân cũng như các nhà báo mà chưa có lời giải đáp thoả đáng.

Về vấn đề này, ông Minh cho biết: Có rất nhiều kênh hỗ trợ số đối tượng này. Riêng những người đã quá tuổi tuyển dụng lao động, thì đã có ngân hàng chính sách và các quỹ cho vay vốn sản xuất. Ba năm qua, có trên 1.000 dự án nhỏ hộ gia đình mở ra nhờ được vay vốn, tạo việc làm cho 5-6 ngàn người.

Cũng liên quan đến việc làm, Đà Nẵng thời gian qua đã tiếp nhận 600 SV khá giỏi trong chương trình “thu hút nhân tài”. Nhưng đã xảy ra một hiện tượng, đó là những người khá giỏi, kể cả những người có học hàm học vị về theo chương trình này được nhận việc, biên chế hẳn hoi nhưng lại không được cơ quan giao việc, hoặc những việc làng nhàng.

Ông Thanh: “Sắp tới thành phố sẽ mở rộng thêm một số lĩnh vực để thu hút người tài. Tất nhiên có người thành công, có người bị kỳ thị, cũng là chuyện bình thường, anh nào có bản lĩnh thì vượt qua, hoà nhập, chứng minh khả năng làm việc của mình.

Sắp tới tôi và ủy ban sẽ trực tiếp có cuộc đối thoại trực tiếp với toàn bộ số SV đã được tuyển dụng này để tìm hiểu nguyện vọng tâm tư”.

Ông Nguyễn Bá Thanh định nghĩa luôn khi trả lời dân về nhà ở trong chương trình “3 có”: “Có nhà ở, nhưng phải hiểu không hẳn là có đất ở, bởi sẽ có các căn hộ chung cư cho dân. Mới ngày hôm qua, thành phố quyết định xây thêm 4.000 căn hộ chung cư. Cũng hôm qua quyết định 1 khu đất ở Hoà Xuân với 4.000 lô đất để giải quyết cho những hộ dân thu nhập thấp có chỗ ở”.

Từ “5 không, 3 có” đến “4 an”

Thương hiệu “Đà Nẵng” được kiên trì gầy dựng với quyết tâm chính trị rất cao trong cả quá trình dài suốt mấy chục năm, gom góp tích tụ biết bao công sức của các thế hệ người Đà Nẵng – từ những người lãnh đạo thành phố có tầm nhìn sâu vào quá khứ và tầm nhìn xa về tương lai, cho đến những thường dân lam lũ làm ăn hai sương một nắng.

Đây cũng là kết quả của sức mạnh đoàn kết trong bản thân hệ thống chính trị ở địa phương và quan trọng hơn là kết quả nhãn tiền của sức mạnh đồng thuận giữa người dân với Đảng bộ và chính quyền thành phố.

Không phải nơi nào cũng có thực tế đầy thuyết phục như Đà Nẵng để có thể tổng kết được một nhận định thấm đẫm sức mạnh này: “Đảng nói – dân tin, Mặt trận đoàn thể vận động – dân theo, Chính quyền làm – dân ủng hộ”. Và cũng không phải ngẫu nhiên mà khi yêu cầu Đà Nẵng xem xét lại chủ trương đầu tư xây dựng công trình hầm qua sông Hàn, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhắc nhở rằng cần “phải tạo sự đồng tình của nhân dân”…

Nhờ sức mạnh đoàn kết nội bộ và sức mạnh đồng thuận của lòng dân mà Đà Nẵng có được một diện mạo đô thị ngày càng hiện đại và ngày càng có ký ức, có bản sắc riêng, không trở thành một đô thị “nhân bản vô tính”.

Nhờ sức mạnh đoàn kết nội bộ và sức mạnh đồng thuận của lòng dân mà Đà Nẵng được vinh danh là thành phố của những cây cầu, là địa phương nhiều năm dẫn đầu chỉ số cạnh tranh cấp tỉnh và chỉ số sẵn sàng cho phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin- truyền thông… Nhờ sức mạnh đoàn kết nội bộ và sức mạnh đồng thuận của lòng dân mà Đà Nẵng khởi xướng và thực hiện có kết quả đáng kể một số chương trình an dân như “Thành phố 5 không”, “Thành phố 3 có” và mới đây là “Thành phố 4 an” – cách người Đà Nẵng tự giới hạn phạm vi của một mục tiêu mang tính chiến lược và toàn diện hơn nhiều là “Thành phố an bình” vào 4 lĩnh vực cụ thể: an ninh trật tự, an toàn giao thông, an toàn vệ sinh thực phẩm và an sinh xã hội.

Có thể dễ dàng nhận ra sự kết nối liền mạch giữa các chương trình an dân này. Chẳng hạn khi đề ra cái “An” thứ nhất trong chương trình “Thành phố 4 an” là an ninh trật tự, người Đà Nẵng đã kế thừa mục tiêu “Không có giết người để cướp của” trong chương trình “Thành phố 5 không” khởi sự từ năm cuối cùng của thế kỷ XX.
Chắc chắn trong khi thực hiện cái “An” thứ nhất, người Đà Nẵng vẫn phải tiếp tục thực hiện nội dung “Không có giết người để cướp của”. Ai cũng biết đảm bảo cho được một xã hội an ninh trật tự có rất nhiều nội dung, nhưng có lẽ gây bất an nhất, tạo trở lực lớn nhất trên hành trình đến với mục tiêu “Thành phố an bình” là tình trạng cướp của và giết người.

Tuy nhiên ở thời điểm đề ra mục tiêu “Thành phố 5 không”, người Đà Nẵng chỉ đủ sức đề ra nội dung Không có giết người để cướp của, nghĩa là hồi đó vẫn đành chấp nhận khả năng có thể xảy ra cướp của – mà không giết người và cả khả năng có thể xảy ra giết người – mà không vì mục đích cướp của.

Cho nên mục tiêu an ninh trật tự trong tầm nhìn của chương trình “Thành phố 4 an” không thể chỉ dừng lại ở yêu cầu đảm bảo “Không có giết người để cướp của” – dẫu được như thế đã rất tuyệt vời – mà còn phải phấn đấu đảm bảo tối thiểu hai yêu cầu nữa: Không có cướp của và Không có giết người.

Đương nhiên đây là mục tiêu không dễ đạt được trong thời gian ngắn và có thể phải đầu tư nhiều công sức, nhiều trí tuệ, nhiều tâm huyết hơn nữa để làm tốt một số việc, từ việc giáo dục thúc đẩy các hành vi hướng thiện, từ việc hạn chế những hành vi bất lương bất chính, cho đến việc trang bị những công cụ phòng chống tội phạm hữu hiệu – bao gồm cả nỗ lực điều chỉnh bổ sung hoàn thiện hệ thống pháp luật hiện hành…

Hoặc khi đề ra cái “An” thứ tư là an sinh xã hội – lĩnh vực từng làm cho thương hiệu Đà Nẵng tỏa sáng trong cả nước, người Đà Nẵng đã kế thừa hai mục tiêu “Không có người lang thang xin ăn” và “Không có người nghiện ma túy trong cộng đồng” trong chương trình “Thành phố 5 không”, đồng thời kế thừa hai mục tiêu “Có nhà ở” và “Có việc làm” trong chương trình “Thành phố 3 có”.

Ngay cả 3 mục tiêu An ninh trật tự, An toàn giao thông và An toàn vệ sinh thực phẩm trong chương trình “Thành phố 4 an” cũng đều hướng đến cái “An” thứ tư này. Tuy nhiên trong tầm nhìn của chương trình “Thành phố 4 an”, theo tôi Đà Nẵng có thể đề thêm mục tiêu “Không để nguồn nước sinh hoạt của cư dân thành phố không đủ dùng và nhiễm mặn”.

Hiện nay Đà Nẵng đang chịu nhiều tác động tiêu cực trên mặt trận an ninh phi truyền thống, chẳng hạn như an ninh mạng, nhưng nghiêm trọng nhất và có thể cảm nhận rõ nhất là an ninh nguồn nước. Nhiều năm qua, việc các nhà máy thủy điện ở khu vực thượng nguồn hệ thống sông Vu Gia – Thu Bồn chặn dòng, không trả nguồn nước về hạ du liên tục tái diễn khiến Đà Nẵng không chỉ thiếu nước phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt mà nguồn nước còn bị nhiễm mặn. Nhà máy nước Cầu Đỏ – nơi sản xuất nước sạch phục vụ cho sinh hoạt và sản xuất của thành phố Đà Nẵng liên tục gặp khó khăn, nhiễm mặn với mức độ năm sau cao hơn năm trước…

Nhân đây cũng xin nói thêm rằng nếu không tính toán thật sự khoa học và hết sức đồng bộ thì một khi sông Cổ Cò được khơi thông như mong đợi, không chừng khả năng thiếu nước và nhiễm mặn ở thành phố này sẽ lớn hơn, bởi lúc đó nguồn nước chảy về Đà Nẵng cùng lúc vừa đổ ra cửa Hàn vừa đổ ra… cửa Đại!

Chấp nhận vừa tiếp tục thực hiện các mục tiêu đầy tính nhân văn trong hai chương trình an dân trước đây – “Thành phố 5 không” và “Thành phố 3 có”, vừa phấn đấu đề ra một số mục tiêu mới mang tính nâng cao qua chương trình “Thành phố 4 an”, Đà Nẵng đã tỏ rõ bản lĩnh dám đối mặt đương đầu với những thách thức của sự phát triển.

Đương nhiên để có thể đương đầu đối mặt với những thách thức của sự phát triển, Đà Nẵng cần phải nắm chắc động lực cốt lõi đã làm nên kết quả của hàng chục năm thực hiện hai chương trình “Thành phố 5 không” và “Thành phố 3 có”: sức mạnh đoàn kết trong bản thân hệ thống chính trị ở địa phương và sức mạnh đồng thuận giữa người dân với Đảng bộ và chính quyền thành phố.

Với những thành tựu đã đạt được trong hơn 15 năm qua, nhất là với thương hiệu Đà Nẵng “năng động, sáng tạo, nhân văn”, với những chủ trương, chính sách đã được đề ra và đã, đang, sẽ tiếp tục thực hiện trong thời gian tới, người dân Đà Nẵng luôn tự hào là công dân của TP biển xinh đẹp này.

By |2018-04-03T09:11:03+00:00Tháng Chín 27th, 2017|Tin tức|0 Comments